GreekEnglish (United Kingdom)
Αντικίνημα Βασιλέως Κωνσταντίνου Β'

1967 diagelma_vasileosΤο διάγγελμα του Βασιλέως Κωνσταντίνου προς τον Ελληνικό ΛαόΑπό την πρώτη στιγμή της επιβολής του στρατιωτικού καθεστώτος, ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος ξεκίνησε τις διεργασίες που θα οδηγούσαν στην ανατροπή του και στην επαναφορά της κοινοβουλευτικής νομιμότητας.

Το εγχείρημα αυτό είχε εξ' αρχής να αντιμετωπίσει δύο βασικές δυσκολίες:

1) Το στρατιωτικό καθεστώς είχε τοποθετήσει σε καίριες θέσεις στο στράτευμα άτομα τα οποία συντάσσονταν με τις αντιλήψεις της 21ης Απριλίου.

2) Οι πολιτικές δυνάμεις οι οποίες θα μπορούσαν να στηρίξουν ηθικά αλλά και πολιτικά την προσπάθεια του αντικινήματος είχαν αποχωρήσει προ πολλού στο εξωτερικό.

Οι προετοιμασίες διενεργήθηκαν με άκρα μυστικότητα. Ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος δεν μπορούσε να γνωρίζει με βεβαιότητα σε ποιους στρατιωτικούς μπορούσε να στηριχτεί και ποιοι ήταν εγκάθετοι του καθεστώτος. Αφετέρου, γνώριζε πως ο ίδιος και τα μέλη της οικογένειάς του παρακολουθούνταν στενά από τους πραξικοπηματίες.

Παρά τον αρχικό σχεδιασμό που προέβλεπε την πραγματοποίηση του αντικινήματος την άνοιξη του 1968, ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος για προετοιμασία, έκτακτες εξελίξεις αναγκάζουν τον Βασιλέα να ορίσει ως ημερομηνία την 13η Δεκεμβρίου του 1967: H όξυνση των Ελληνοτουρκικών σχέσεων για το Κυπριακό ζήτημα είχε ως συνέπεια να μετακινηθούν μάχιμες μονάδες στη Θράκη, υπό τον έλεγχο του Στρατηγού Περίδη, οι οποίες στις 15 Δεκεμβρίου θα επέστρεφαν στις βάσεις τους. Η παρουσία των στρατιωτικών δυνάμεων εκεί και μάλιστα πλήρως οπλισμένων θεωρήθηκε από τον Στρατηγό Περίδη μία ευκαιρία η οποία δεν έπρεπε να χαθεί.

Στις 12 Δεκεμβρίου ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος ζήτησε από τον Πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα κύριο Τάλμποτ μία σύντομη πρωινή συνάντηση στο γραφείο του στο Τατόι. Στην συνάντηση αυτή ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος ενημέρωσε τον κύριο Τάλμποτ για τις προθέσεις του ζητώντας του παράλληλα την ηθική συμπαράσταση των ΗΠΑ. Ο πρέσβης του εξέφρασε την επίσημη απάντηση των ΗΠΑ, οι οποίες δεν ήθελαν να εμπλακούν. Η άμεση απάντηση του Βασιλέως Κωνσταντίνου ήταν ότι θα προχωρήσει μόνος του. Έπειτα από την αναχώρηση του κυρίου Τάλμποτ ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος και η οικογένεια του επιβιβάστηκαν στο βασιλικό αεροπλάνο μαζί με τον Πρωθυπουργό κύριο Κόλλια με κατεύθυνση την Καβάλα από όπου θα ξεκινούσε η στρατιωτική επιχείρηση.

Παράλληλα ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος φρόντισε ώστε ηχογραφημένο διάγγελμά του, με το οποίο ενημέρωνε τον Ελληνικό Λαό για τις πεποιθήσεις και τις ενέργειές του, να διανεμηθεί στους ραδιοφωνικούς σταθμούς της Αθήνας, της Λάρισας και της Θεσσαλονίκης. Εν τέλει, ο μόνος σταθμός ο οποίος μετέδωσε το διάγγελμα του Βασιλέως ήταν αυτός της Λάρισας, το σήμα του οποίου δεν έφτανε μέχρι την Αθήνα. Οι υπόλοιποι ραδιοφωνικοί σταθμοί ελέγχονταν από τους κινηματίες οι οποίοι επιπροσθέτως είχαν κόψει όλες τις δυνατότητες επικοινωνίας. Έτσι χάθηκε η μοναδική ευκαιρία ώστε να ενημερωθεί ο λαός αλλά και ο στρατός για το επικείμενο αντικίνημα ώστε να βοηθήσουν την προσπάθεια του Βασιλέως Κωνσταντίνου.

Ένα ακόμα βασικό πλήγμα που δέχθηκε το αντικίνημα ήταν η σύλληψη από τους πραξικοπηματίες, του Διοικητή της 20ης τεθωρακισμένης μεραρχίας, Στρατηγού Έσσερμαν. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ακινητοποιηθούν τα άρματα μάχης που είχε υπό τις διαταγές του και τα οποία αποτελούσαν τη βασική αιχμή της όλης επιχείρησης.

Οι μόνες δυνάμεις που κινήθηκαν βάσει σχεδίου ήταν του ναυτικού και της αεροπορίας, οι οποίες εκτέλεσαν την αποστολή που τους είχε ανατεθεί. Οι δυνάμεις του στρατού ξηράς παρέμειναν καθηλωμένες λόγω διαφόρων προβλημάτων αλλά κυρίως επειδή οι κατώτεροι αξιωματικοί, οι οποίοι είχαν προσχωρήσει στη Χούντα αρνήθηκαν να εκτελέσουν τις εντολές των ανωτέρων τους.

Ήδη, από την προσγείωση του βασιλικού αεροσκάφους στην Καβάλα ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος συνειδητοποίησε ότι τίποτα δεν πήγαινε βάσει του αρχικού σχεδιασμού.1967 rome_2

Το ίδιο βράδυ ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος αντιλαμβάνεται ότι η προσπάθειά του έχει αποτύχει. Με κύριο μέλημά του να αποφύγει την αιματοχυσία του ελληνικού λαού πράγμα αλλά και τον περαιτέρω διχασμό του στρατεύματος, δίνει εντολή στις δυνάμεις του ναυτικού και της αεροπορίας να επιστρέψουν στις βάσεις τους. Ο ίδιος με τα μέλη της οικογένειας του αποχωρούν από την Ελλάδα χωρίς σχέδιο πτήσης και προσγειώνονται στο στρατιωτικό αεροδρόμιο Τσιαμπίνο της Ρώμης αφού μέχρι εκεί διήρκησαν τα καύσιμα του αεροπλάνου που τους μετέφερε. Παρά τις πιέσεις των Ιταλών δημοσιογράφων που είχαν κατακλύσει το αεροδρόμιο ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος δεν έκανε καμία δήλωση.

Πριν ακόμα η Ελληνική Βασιλική Οικογένεια αναχωρήσει από την Ελλάδα ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος όρκισε ως Αντιβασιλέα τον Γεώργιο Ζωιτάκη και ως Πρωθυπουργό τον Γεώργιο Παπαδόπουλο.

Όσο παρέμενε στην εξορία και μέχρι την κατάργηση της Βασιλευομένης Δημοκρατίας ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος έγινε αποδέκτης πολλών προτάσεων από την Χούντα για επιστροφή του στην Ελλάδα. Η μόνιμη απάντησή του ήταν ότι θα επέστρεφε στην Ελλάδα εφόσον αποκαθίσταντο οι πολιτικοί θεσμοί ώστε η χώρα να οδηγηθεί σε εκλογές.

Περισσότερες ιστορικές λεπτομέρειες σχετικά με το στρατιωτικό σχεδιασμό του αντικινήματος καθώς και τα ονόματα των Αξιωματικών που συμμετείχαν σε αυτό μπορείτε να βρείτε σε συνεντεύξεις του Βασιλέως Κωνσταντίνου.