ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΑ ΕΙΡΗΝΗ
Αθόρυβη, αντισυμβατική, ενδιαφέρουσα με πνευματικότητα και χιούμορ, η πριγκίπισσα Ειρήνη, η δευτερότοκη κόρη και το τρίτο παιδί των βασιλέων Παύλου και Φρειδερίκης, είχε αφιερώσει τη ζωή της στη μουσική, περιγράφοντάς την ως «ένα από τα πρόσωπα του Θεού», τη φιλανθρωπία και την ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου.
Με πλούσιο φιλανθρωπικό και κοινωνικό έργο, που ποτέ δεν της ήταν αρκετό , κέρδισε επάξια τον τίτλο που αγάπησε πιο πολύ στη ζωή της «Ειρήνη, η πριγκίπισσα των φτωχών».
«Ο σκοπός δεν είναι να σωθεί ο κόσμος, αλλά να του προσφερθεί λίγη ανακούφιση, λίγη ελπίδα, λίγη αρμονία, όπου υπάρχει πόνος» συνήθιζε να λέει, γνωρίζοντας ότι κανένας οργανισμός δεν μπορεί να φέρει από μόνος του την παγκόσμια αρμονία, που η ίδια επιδίωκε και υπηρετούσε πιστά.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Η Πριγκίπισσα Ειρήνη ήταν το τρίτο τέκνο του Βασιλιά Παύλου και της Βασίλισσας Φρειδερίκης, και η μικρότερη αδερφή του Βασιλιά Κωνσταντίνου και της Βασίλισσας Σοφίας της Ισπανίας. Γεννήθηκε στο Κέιπ Τάουν της Νότιας Αφρικής, στις 11 Μαΐου 1942 όπου βρισκόταν εξόριστη η Βασιλική Οικογένεια λόγω της ναζιστικής κατοχής στην Ελλάδα.
Επιστρέφοντας το 1946 μαζί με την οικογένεια της στην Ελλάδα εγκαταστάθηκε αρχικά στο σπίτι της οικογένειας στο Ψυχικό. Μετά το θάνατο του Βασιλέως Γεωργίου Β’ και την άνοδο στο θρόνο του πατέρα της Παύλου η οικογένειά εγκαταστάθηκε στη θερινή κατοικία του Τατοΐου.
Από την παιδική της ηλικία, η Πριγκίπισσα Ειρήνη συμμετείχε ενεργά μαζί με τα αδέλφια της Διάδοχο Κωνσταντίνο και Πριγκίπισσα Σοφία, στο κοινωνικό έργο των Βασιλέων Παύλου και Φρειδερίκης ταξιδεύοντας συχνά σε όλη τη χώρα ερχόμενη σε επαφή με ανθρώπους που αντιμετώπιζαν δυσκολίες, γεγονός που συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της έντονης φιλανθρωπικής της ευαισθησίας τα επόμενα χρόνια.
Με το θάνατο του Βασιλέως Παύλου χρίστηκε διάδοχος του ελληνικού θρόνου μέχρι και τις 10 Ιουλίου 1965, όπου γεννήθηκε η Πριγκίπισσα Αλεξία, πρώτο τέκνο του Βασιλέως Κωνσταντίνου.
Στις 13 Δεκεμβρίου 1967 ακολούθησε στην εξορία τον αδελφό της Βασιλέα Κωνσταντίνο μετά το αποτυχημένο Αντικίνημά του εναντίον της Δικτατορίας. Μετά από μία μικρή περίοδο εγκατάστασής της στην Ινδία η Πριγκίπισσα Ειρήνη εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ισπανία μαζί με την αδερφή της Σοφία.
Aπεβίωσε την Πέμπτη, 15 Ιανουαρίου 2026, στην Ισπανία στο παλάτι της Θαρθουέλα της Μαδρίτης περιστοιχισμένη απο μέλη της αγαπημένης της οικογένειας.
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ
Η Πριγκίπισσα Ειρήνη αποφοίτησε από τη σχολή του Σάλεμ στη Γερμανία όπως και η αδερφή της Βασίλισσα Σοφία της Ισπανίας ενώ στη συνέχεια μελέτησε φιλοσοφία και αρχαιολογία υπό την καθοδήγηση της αρχαιολόγου Θεοφανώς Αρβανιτοπούλου.
Μαζί με την κυρία Αρβανιτοπούλου και την αδερφή της Σοφία, η Πριγκίπισσα Ειρήνη πραγματοποίησε μικρής κλίμακας αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή της Δεκέλειας περισυλλέγοντας κομμάτια σπασμένων αγγείων διαφόρων εποχών. Αποτέλεσμα αυτής της έρευνας ήταν το 1958 να εκδοθεί το βιβλίο αρχαιολογίας «Όστρακα εκ Δεκελείας» (“Fragments of Decelea”). Επιπλέον έπειτα από επιμονή των νεαρών Πριγκιπισσών η Αρχαιολογική Υπηρεσία ανέλαβε την συνέχιση των ερευνών σε ευρύτερη κλίμακα αλλά έγιναν και οργανωμένες προσπάθειες αποκατάστασης στον αρχαιολογικό χώρο της Δεκέλειας.
Σε νεαρή ηλικία, η Πριγκίπισσα Ειρήνη συνειδητοποίησε την αγάπη της για τη μουσική, μία αγάπη που όπως εξομολογήθηκε η ίδια προήλθε από τον πατέρα της Βασιλέα Παύλο. Μελέτησε πιάνο μαθητεύοντας δίπλα στη διάσημη πιανίστα Τζίνα Μπαχάουερ (Gina Bachauer, 1913 - 1976) ενώ ως ερασιτέχνης πιανίστρια έδωσε κονσέρτα για φιλανθρωπικούς σκοπούς στην Ευρώπη και την Αμερική.
H Πριγκίπισσά Ειρήνη συνόδευσε σε πολλά ταξίδια την μητέρα της Βασίλισσα Φρειδερίκη στην Ινδία όπου γοητεύτηκε με τον πολιτισμό και την κουλτούρα της χώρας και ασχολήθηκε με την μελέτη της Ινδικής φιλοσοφίας. Το 1969 εγκαταστάθηκε για μικρό χρονικό διάστημα με την μητέρα της στην Ινδία και με την καθοδήγηση του καθηγητή Δρ. T.M.P. Mahadevan, Διευθυντή του κέντρου για ανώτερη μελέτη Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Μάντρας ασχολήθηκε με την μελέτη συγκριτικών θρησκειών, καταδεικνύοντας τα κοινά σημεία στα έργα των Πατέρων της Ορθόδοξης Εκκλησίας με αυτά των Ινδικών κειμένων. Έχοντας πάντα ανοιχτούς ορίζοντες και κριτική σκέψη είχε δηλώσει σε μία συνέντευξη της «… όταν έχεις βαθιά πίστη στη δική σου θρησκεία, αυτό δε σε σταματάει από το να μελετήσεις κι άλλες θρησκείες…». Η Πριγκίπισσα Ειρήνη ήταν αντιπρόεδρος του Ιδρύματος του Δρ. T.M.P. Mahadevan, που συνέχιζε το έργο του αείμνηστου καθηγητή εκδίδοντας τα έργα του, μεταξύ άλλων εκπαιδευτικών έργων της Ινδικής κουλτούρας και υποστήριξε ενεργά τη λειτουργία μίας διεθνούς βιβλιοθήκης στο πανεπιστήμιο του Μάντρας.
ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Το 1985, η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε σε εφαρμογή ένα σχέδιο θανάτωσης αγελάδων με σκοπό τον περιορισμό της υπερπαραγωγής γάλακτος στην Ευρώπη. Αντιδρώντας σε αυτή την πολιτική, η Πριγκίπισσα Ειρήνη ανέλαβε την πρωτοβουλία να οργανώσει τη μεταφορά υγιών και παραγωγικών αγελάδων στην Ινδία, όπου θα χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή γάλακτος για τη διατροφή φτωχών παιδιών.
Με αφορμή αυτήν της την αποστολή, πήρε την απόφαση να αφιερώσει τη ζωή και τον χρόνο της στην υποστήριξη των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών, που αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα φτώχειας και πείνας. Μέσα από τη δράση της, επιδίωκε επίσης να αποτραπεί η άσκοπη σφαγή ζώων και να περιοριστεί η σπατάλη πολύτιμων αγροτικών προϊόντων στον αναπτυγμένο κόσμο. Το 1986, η Πριγκίπισσα Ειρήνη ίδρυσε την ανθρωπιστική οργάνωση ‘World in Harmony / Mundo en Armonía’ (Κόσμος εν Αρμονία) η οποία εδραζόταν στη Μαδρίτη της Ισπανίας. Στόχος της οργάνωσης ήταν η εύρεση πρακτικών τρόπων για την ένδειξη αλληλεγγύης απέναντι σε ανθρώπους που έχουν ανάγκη καθώς και συμπόνια απέναντι στα ζώα.
Με την πάροδο του χρόνου το «Κόσμος εν Αρμονία» επέκτεινε το αντικείμενό του βοηθώντας στη δημιουργία σχολείων και ιατρικών μονάδων σε χώρες της Αφρικής και της Νότιας Ασίας, ενώ παράλληλα υποστήριζε ποικίλα εκπαιδευτικά προγράμματα. Σπουδαίο ήταν και το έργο της οργάνωσης και στην Ισπανία και την Ινδία.
Θέλοντας να καταδείξει τη σημασία της συνέχισης της παράδοσης και των αξιών των πολιτισμών το «Κόσμος εν Αρμονία» χορήγησε υποτροφίες στα μέλη της κοινότητας των Ινδιάνων Hopi προκειμένου να ολοκληρώσουν τις γυμνασιακές και πανεπιστημιακές τους σπουδές ενώ παράλληλα υποστήριξε το Art School, το οποίο δίδασκε τις παραδόσεις, τις αξίες και την φιλοσοφία των ιθαγενών στην περιοχή της Αριζόνα.
Στην Ελλάδα συνεργαζόμενο με διάφορους φορείς και Ιδρύματα το «Κόσμος εν Αρμονία» προσέφερε καθ’ όλη τη διάρκεια της λειτουργίας του τρόφιμα για την ενίσχυση συσσιτίων, βοήθησε στην αγορά σχολικών ειδών σε μαθητές υποβαθμισμένων περιοχών, ενίσχυσε οικονομικά προγράμματα για αγορά φαρμάκων για βρέφη και παιδιά πρόσφυγες, βοήθησε περιοχές που είχαν πληγεί από φυσικές καταστροφές και ενίσχυσε το έργο οργανισμών που υποστήριζαν παιδιά με ειδικές ανάγκες.
Μέσα στα πλαίσια της γενικότερης συνεισφορά της η πριγκίπισσα Ειρήνη θέσπισε το 2004 τα «Βραβεία Τζίνα Μπαχάουερ» τα οποία προκηρύσσονταν και χρηματοδοτούνταν από το Σωματείο «Κόσμος εν Αρμονία» σε συνεργασία με το Σύλλογο «Οι Φίλοι της Μουσικής» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Αφορμή για τη δημιουργία αυτών των βραβείων ήταν αφενός η μεγάλη αγάπη της πριγκίπισσας Ειρήνης για την μουσική και αφετέρου η πεποίθηση ότι πολλά ταλέντα «χάνονται» επειδή δεν έχουν την κατάλληλη υποστήριξη και την οικονομική δυνατότητα να τελειοποιήσουν τις σπουδές τους και να διακριθούν. Μέσω του Βραβείου δινόταν η δυνατότητα σε νέους μουσικούς να μαθητεύσουν δίπλα σε σπουδαίους δασκάλους του εξωτερικού καθώς και να δώσουν δύο κονσέρτα ένα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και ένα στη Μαδρίτη.
Στις 31 Δεκεμβρίου 2023, έχοντας υποστηρίξει πάνω από 150 έργα σε διάφορες χώρες του κόσμου και 37 χρόνια συνεχιζόμενης προσφοράς το «Κόσμος εν Αρμονία» ανέστειλε τη λειτουργία του καθώς η Πριγκίπισσα Ειρήνη δεν μπορούσε πλέον να παρακολουθήσει το έργο του.
Η Πριγκίπισσα Ειρήνη συμμετείχε στο έργο των παρακάτω Ιδρυμάτων & Οργανισμών :
- Patron, African Cultural Organization of South Africa (ACOSA)
- Patron, Ashram International
- Patron, Banco Santander Central Hispano Foundation
- Honorary President – Spanish Chapter, European String Professors Association (ESTA)
- Vice President, Dr. T.M.P. Mahadevan Foundation
- Patron – Spanish Chapter, Yehudi Menuhin Foundation
- Vice Chair, Sarvodaya International Trust
- Member of the Honorary Council, The Peres Centre for Peace Association in Spain